Χάρτες και Εφαρμογές GIS

Σίγουρα έχετε ακούσει για τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) ή Geographic Information Systems (GIS). Σ' αυτό το τεύχος θα δούμε κάποια ενδιαφέροντα ΓΣΠ και θα τα γνωρίσουμε καλύτερα. Θα επικεντρωθούμε στα λεγόμενα WebGIS ή ΓΣΠ Ιστού τα οποία εκμεταλλεύονται το Διαδίκτυο για την απεικόνιση γεωγραφικών πληροφοριών. Σε γενικές γραμμές η αρχιτεκτονική τους έχει ως εξής

Εικόνα 1 - Αρχιτεκτονική

Τα γεωγραφικά δεδομένα καταχωρούνται σε μια γεωγραφική Βάση Δεδομένων (για τις οποίες θα μιλήσουμε στο επόμενο τεύχος), τα οποία προσπελάζονται από ένα application ή web server και προσφέρονται στους περιηγητές των χρηστών που “χτυπούν” την ιστοσελίδα.

Χρήσιμες σελίδες ΓΣΠ Ιστού

Θα ξεκινήσουμε την περιήγησή μας με ίσως το πιο γνωστό WebGIS το Google maps http://maps.google.com. Ας σημειώσουμε ότι πολλές από τις ιστοσελίδες που θα περιγράψουμε παρακάτω βασίζονται στο Google maps.

Εικόνα 2 – Google Maps

Στο μέσο της οθόνης βλέπετε τον χάρτη των Η.Π.Α. Χρησιμοποιείστε τη μηχανή αναζήτησης στο πλαίσιο κειμένου στο πάνω μέρος για να μετακινηθείτε σε όποια περιοχή του κόσμου θέλετε, δίνοντας ακόμα και τη διεύθυνση μιας οδού (είμαι σίγουρος ότι ψάχνετε να βρείτε το σπίτι σας αυτή τη στιγμή). Μπορείτε να μετακινήσετε το χάρτη κάνοντας κλικ σ' αυτόν και σέρνοντας το ποντίκι. Η λειτουργία αυτή λέγεται pan ή μετακίνηση. Για το σκοπό αυτό υπάρχει και το εργαλείο με το χεράκι πάνω αριστερά με τα τέσσερα βέλη που σας επιστρέπει να μετακινήστε ανατολικά, βόρεια, δυτικά ή νότια. Μάλιστα, κάνοντας κλικ στο χεράκι μετεφέρεστε στο αμέσως προηγούμενο σημείο που ήσασταν, κρατάει δηλαδή το ιστορικό σας. Για τη μετακίνησή σας το Google maps διαθέτει κι ένα παράθυρο επισκόπισης στο κάτω δεξί μέρος το οποίο εμφανίζεται πατώντας στο βελάκι. Κάντε κλικ στο χάρτη επισκόπισης για να μετακινηθείτε πιο γρήγορα. Η εφαρμογή σας επιτρέπει επίσης να μεγενθύνετε το χάρτη με τα κουμπιά + και – και την αντίστοιχη κάθετη μπάρα μεγένθυνσης. Τα παραπάνω είναι από τα πιο βασικά εργαλεία που πρέπει να διαθέτει ένα ΓΣΠ. Βέβαια, το Google maps διαθέτει και πολλά άλλα καλούδια! Έτσι, το ανθρωπάκι πάνω από το + (αν είναι ενεργοποιημένο) σας επιτρέπει να δείτε φωτογραφίες από το δρόμο στον οποίο το σέρνετε. Δοκιμάστε το! Το κουμπί 'Δορυφόρος' πάνω δεξιά σας εμφανίζει το χάρτη με εικόνες που 'χουν παρθεί από δορυφόρο, ενώ πατώντας στο 'Έδαφος' απεικονίζεται το ανάγλυφο του εδάφους. Παρατηρείστε ότι το ανάγλυφο επικάθεται πάνω από το χάρτη, ως στρώμα (layer). Όπως περιγράψαμε στο προηγούμενο τεύχος, οι πληροφορίες σ' ένα ΓΣΠ απεικονίζονται με μορφή στρωμάτων τα οποία επικάθονται το ένα πάνω στ' άλλο.Το κουμπί 'Earth' σας εμφανίζει μια ... 3-διάστατη απεικόνιση του χάρτη! Μην παραβλέψετε να δοκιμάσετε το κουμπί 'Click to look around' πάνω δεξιά!

Φυσικά μπορείτε να διαμοιραστείτε το χάρτη σας είτε εκτυπώνοντάς τον, είτε στέλνοντάς τον με email ή αντιγράφοντας τον σύνδεσμο και χρησιμοποιώντας τον κάπως αλλιώς.Τέλος, αν μεταβήκατε σε κάποια οδό, εμφανίζεται ένα συμβολάκι μ' ένα 'Α' που σας δείχνει ακριβώς το σημείο της οδού που θέλετε. Κάντονας δεξί κλικ πάνω στο συμβολάκι, εμφανίζεται ένα μενού με εντολές όπως 'Οδηγίες από εδώ', 'Οδηγίες μέχρι εδώ' που σας επιτρέπει να υπολογίσετε το χρόνο και την απόσταση για να φτάσετε από/μέχρι ένα άλλο σημείο του χάρτη. Πέραν της Google, υπάρχουν κι άλλες παρόμοιες ιστοσελίδες από τη Yahoo!, τη Microsoft κλπ. όπως βλέπετε στα links που ακολουθούν:

Google Maps: http://maps.google.com/

Yahoo Maps: http://maps.yahoo.com/

MS Live Maps: http://maps.live.com/

ViaMichelin: http://www.viamichelin.com

Mappy: http://www.mappy.com/

MapQuest: http://www.mapquest.com

MapPoint: http://www.mappoint.com/

TerraServer: http://www.terraserver.com/

Πολύ χρήσιμες αν ταξιδεύετε. Οι περισσότερες εφαρμογές όμως, χρησιμοποιούν τα ΓΣΠ για να τα συνδυάζουν με δεδομένα ή επιπλέον λειτουργίες από δυο ή περισσότερες πηγές ώστε να προσφέρουν νέες υπηρεσίες στους χρήστες, δυνατότητα που προσφέρει πλέον το Web 2.0. Αυτός είναι ο ορισμός των mashups. Έτσι, κάποιος μπορεί να προσθέσει δεδομένα στο google maps μετατρέποντάς τα στο ειδικό φορμά KML της Google. Μερικές τέτοιες εφαρμογές περιγράφουμε στη συνέχεια, οι περισσότερες των οποίων χρησιμοποιούν το Google maps ως ΓΣΠ και προσθέτουν νέα στρώματα (mashups) για να προσφέρουν νέες υπηρεσίες ή/και δεδομένα στους χρήστες του παγκόσμιου ιστού. Ας ξεκινήσουμε με τις παρακάτω πολύ ενδιαφέρουσες ελληνικές ιστοσελίδες:

Ploigos: http://www.ploigos.

Driveme: http://www.driveme.gr

http://www.kapou.gr

με πολλά χρήσιμα σημεία ενδιαφέροντος (π.χ. Τράπεζες, μνημεία κλπ.) καθώς και την κίνηση στους δρόμους!

Τα ΓΣΠ όμως έχουν κι άλλες χρήσεις. Πλοηγηθείτε π.χ. στις ακόλουθες ιστοσελίδες:

Χάρτης Πλοίων (http://syros-observer.aegean.gr/ais/ ή http://www.marinetraffic.com/ais/), μία ωραία ιστοσελίδα, όπου βλέπεις τα καράβια ανά πάσα στιγμή που βρίσκονται, τι ταχύτητα έχουν την στιγμή αυτή, εάν είναι σταματημένα κ.λπ.

Πτήσεις πολιτικών αεροπλάνων πάνω απ' τον ελληνικό εναέριο χώρο (http://www.rdrinfo.net/)

Πτήσεις πολιτικών αεροπλάνων ανά τον κόσμο (http://www.flightradar24.com/)

IRIS Earthquake browser (http://www.iris.washington.edu/servlet/eventserver/map.do;jsessionid=3E7FC401EDC3BA78B3BF1876F9ADE6BD), ένα online ΓΣΠ που παρουσιάζει τη σεισμική δραστηριότητα της γης ανά πάσα στιγμή

Ευρωπαϊκό Σύστημα για την κατάσταση των πυρκαγιών (http://effis.jrc.ec.europa.eu/) αλλά υπάρχει κι αυτό http://maps.geog.umd.edu/website/Activefire_HTML/viewer.htm?MAP=EUR-ArcIMSparam&;DATALIST=,wc,wco,mafd24,mafd48,mafd7d,mafda,ER,&BANNER=EUR_banner&ele_fire=fireAims&requiredMap=Europe - Eyes of Earth 3D από τη NASA απεικόνισης των δορυφόρων (http://climate.nasa.gov/Eyes/index.html) το οποίο απαιτεί όμως κάποιο plugin.

Προτού αποφασίσετε αν αξίζει να το εγκαταστήσετε, δείτε το βίντεο “Βιοποικιλότητα στην Ελλάδα” (http://www.biodiversity.gr/), όπου μπορείτε να απεικονίσετε τη ΒΔ της βιοποικιλότητας στο online ΓΣΠ του ιστοτόπου.

HydroloGIS, (http://www.chi.civil.ntua.gr/site_gis/html/index.htm) από την Εθνική Τράπεζα Υδρολογικής & Μετεωρολογικής Πληροφορίας και το Ε.Μ.Π.

Κτηματολόγιο (http://gis.ktimanet.gr/wms/ktbasemap/default.aspx)

OpenStreetMap, Ο Ελεύθερος Παγκόσμιος Χάρτης Βίκι (http://www.openstreetmap.org/)

Wikmapia (http://www.wikimapia.org/), η γεωγραφική έκδοση της Wikipedia, όπου ο χρήστης μπορεί να προσθέσει σημεία ενδιαφέροντος ή περιοχές .

Ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και πολλοί δήμοι προσφέρουν πλέον υπηρεσίες μέσω ΓΣΠ όπως π.χ.

Δήμος Καλαμάτας (http://maps.kalamata.gr/cityguide/)

Δήμος Καλαμαριάς (http://gis.kalamaria.gr/)

Επίλογος

Σ' αυτό το άρθρο μιλήσαμε για κάποιες απ' τις πολλές εφαρμογές των ΓΣΠ και επικεντρωθήκαμε στα ΓΣΠ Ιστού. Δώσαμε την έννοια των mashups και είδαμε κάποιες χρήσιμες ιστοσελίδες. Στο επόμενο τεύχος θα δούμε τα εργαλεία που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να δημιουργήσουμε τις δικές μας εφαρμογές ΓΣΠ.

Αναφορές

Ελληνική Κοινότητα ΓΣΠ, http://www.gistech.gr

http://el.wikipedia.org/wiki/Σύστημα Γεωγραφικών Πληροφοριών

http://www.hellasgi.gr/

EraNet, http://www.eranet.gr/

Mashups, http://en.wikipedia.org/wiki/Mashup_%28web_application_hybrid%29

Γιάννης Κωστάρας